Συνάντηση Δεκεμβρίου 2023

"Διάχυτο Φως", Deniz Ohde

Η λέσχη ανάγνωσης "DE PROFUNDIS" τον μήνα Δεκέμβριο συναντήθηκε στο γνωστό πατάρι του Alte Fablon και συζήτησε το βιβλίο της Deniz Ohde, "Διάχυτο Φως". Ένα βιβλίο αντιπροσωπευτικό της σύγχρονης γερμανικής λογοτεχνίας, καθώς η στάση της λέσχης για τον μήνα αυτόν ήταν η Γερμανία. 

Το Διάχυτο Φως είναι μία ιστορία για ένα κορίτσι που μεγαλώνει στον σημερινό κόσμο με πολλές δυσκολίες. Ο πατέρας της Γερμανός εργάτης, αλκοολικός. Η μητέρα της Τουρκάλα μετανάστρια. Η ίδια προσπαθεί να βρει που ανήκει. Όσο κι αν η μητέρα της τής λέει ότι "Είσαι Γερμανίδα", η ίδια δεν το νιώθει. Δεν νιώθει την ελευθερία που - θεωρητικά - θα της έδινε αυτή η υπηκοότητα. Βιώνει άσχημες καταστάσεις τόσο στο σπίτι της όσο και στο σχολείο, το οποίο τελικά εγκαταλείπει. Βρίσκει, όμως, τη δύναμη να το ξαναπιάσει από εκεί που το άφησε, να προχωρήσει και να πραγματοποιήσει το όνειρό της. Να φύγει μακριά. 

"Δεν ήμουν αφρογέννητη. Δεν είχα γεννηθεί μέσα στον αφρό των κυμάτων, αλλά μέσα στη σκόνη, μέσα στην καπνιά, μέσα στο χλωριούχο νάτριο του αέρα, που καθόταν πάνω στις σκεπές των αυτοκινήτων. Είχα γεννηθεί μες στην ξινή αποφορά των σκουπιδιών που καίγονταν στη χωματερή, στα λασπωμένα χορτολίβαδα δίπλα στο ποτάμι, ανάμεσα στα δέντρα και τους πυλώνες και τις κολώνες του ρεύματος, μεσ' από το μαύρο νερό που έγλειφε τα χαλίκια και τις πέτρες στην ακροποταμιά, σε μια ταινία από άζωτο και νιτρικό άλας - όχι μέσα στον αφρό".

Η Όλγα, μέλος της λέσχης, Ελληνίδα που έζησε πολλά χρόνια στη Γερμανία, μας μίλησε για την προσωπική της εμπειρία. Μας εξήγησε και ποια ήταν αυτή η λέξη που άρχιζε από "κ". "Kanake", που σημαίνει αλλοδαπός, μέλος ξένης εθνότητας και χρησιμοποιείται ως βρισιά. Η συζήτηση επεκτάθηκε σε όλες τις χώρες και πως αντιμετωπίζουν τους μετανάστες.

Όσον αφορά στον λόγο της Ohde είναι πυκνός, περιγραφικός, λεπτομερής. Η πρόζα της είναι καυστική και στρέφει το (διάχυτο) φως από τη σχεδόν αυτοβιογραφική ιστορία στην ίδια την κοινωνία. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη και ρίχνει τα βέλη της σε πολλά θέματα, όπως η καταγωγή, η κοινωνική τάξη, η ενδοοικογενειακή βία, το εκπαιδευτικό σύστημα και οι διακρίσεις του, οι προκαταλήψεις. Οι περιγραφές του τόπου όπου μεγαλώνει η ηρωίδα είναι ασφυκτικές, όπως ακριβώς και η ζωή της. Όπως ακριβώς και οι σχέσεις της οικογένειάς της. Μέσα σε αυτό το ζοφερό σκηνικό, όμως, η συγγραφέας δίνει μία - όχι εύκολη - διαφυγή στην ηρωίδα της, και έτσι την παρακολουθούμε να μην το βάζει κάτω, να θέτει στόχους και τελικά να τους πραγματοποιεί.

Το "Διάχυτο Φως" είναι ένα βιβλίο που σε αφήνει με ένα γλυκόπικρο συναίσθημα, κυρίως γιατί όλα όσα διαβάζεις τα αναγνωρίζεις στη σημερινή κοινωνία, στους ανθρώπους που σε περιτριγυρίζουν. 

Η Deniz Ohde γεννήθηκε το 1988 στη Φρανκφούρτη. Σπούδασε Γερμανική Γλώσσα και Λογοτεχνία. Τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας του Ιδρύματος Jurgen Ponto και με το Βραβείο Aspekte το 2020. Το έργο της "Διάχυτο Φως" μπήκε στη βραχεία λίστα του Γερμανικού Βραβείου Λογοτεχνίας, το 2020.

Το επόμενο βιβλίο της λέσχης μας για τον Ιανουάριο είναι το "Ένα κάποιο τέλος", του Julian Barnes. Στάση Μ. Βρετανία.