Συνάντηση Φεβρουαρίου 2023

Το Παλιοκόριτσο, Μάριο Βάργκας Λιόσα, εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

Την καθορισμένη πρώτη Τρίτη του μήνα, στις 7 Φεβρουασρίου 2023, στον καθορισμένο χώρο του Alte Fablon, η λέσχη ανάγνωσης "DE PROFUNDIS" συναντήθηκε για να συζητήσει το βιβλίο του Λατινοαμερικάνου συγγραφέα Μάριο Βάργκας Λίοσα, "Το Παλιοκόριτσο".

Με αφορμή το συγκεκριμένο βιβλίο ερευνήσαμε τη "Νουβέλ Βαγκ", το "Νέο Κύμα" δηλαδή του γαλλικού κινηματογράφου, την εποχή των χίπηδων και το "Swinging London", και φυσικά το γνωστό "ΜΠΟΥΜ" της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας. Η συντονίστρια της λέσχης, Βάσω, παρουσίασε - μελετώντας το βιβλίο "Δύο Μοναξιές: Ένας Διάλογος για τη Λατινοαμερικάνικη Λογοτεχνία" - τη συζήτηση μεταξύ των δύο μεγάλων συγγραφέων και εκπροσώπων του λογοτεχνικού "ΜΠΟΥΜ", Μάριο Βάργκας Λιόσα και Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες για το λατινοαμερικάνικο μυθιστόρημα. Καθώς και τη θέση του Κορτάσαρ για το τι σημαίνει να είναι Λατινοαμερικάνος συγγραφέας. 

Το "Παλιοκόριτσο" έδωσε τροφή για μία πολύ ορμητική συζήτηση και δημιούργησε έντονα συναισθήματα. Κάποια από τα μέλη προτίμησαν να μείνουν στο πρώτο επίπεδο του βιβλίου, αυτό δηλαδή της ερωτικής ιστορίας του Ρικάρντο με το παλιοκόριτσο και να απόλαυσουν τη συγγραφική δεινότητα του Λιόσα. Κάποια άλλα προχώρησαν λίγο πιο βαθιά και διέκριναν το πολιτικό υπόστρωμα που διατρέχει όλο το μυθιστόρημα. Το παλιοκόριτσο - η δικτάτορας που ορίζει, σύμφωνα με τις επιθυμίες της, τη ζωή του Ρικάρντο - ταυτίστηκε με τις επαναλαμβανόμενες δικτατορίες των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Όπως και η αδυναμία του ήρωα να αντιδράσει απέναντι στον αδίστακτο χαρακτήρα του παλιοκόριτσου, παρομοιάστηκε με την αδυναμία της αστικής τάξης - καθώς αστός είναι και ο ήρωας του βιβλίου - να αντιδράσει στους αδίστακτους δικτάτορες. Εντοπίστηκε μία αλλαγή στον ρυθμό που ακολουθεί ο συγγραφέας όταν ο Ρικάρντο είναι μόνος του - πιο αργός - και όταν εμφανίζεται το παλιοκόριτσο στη ζωή του - πιο γρήγορος. Οι στάσεις στη ζωή της ηρωίδας μας άνοιξαν παράθυρα σε ρεύματα και τάσεις της εποχής και των χωρών που εκείνη δρα. Το Παρίσι με τους υπαρξιστές, το Λονδίνο με τους χίπηδες και την αριστοκρατική τάξη, το Τόκυο με τη μαφία, τις εξτριμ σεξουαλικές προτιμήσεις και τις αυτοκτονίες. Παρατηρήθηκε ένα "λογοτεχνικό μοτίβο" όσον αφορά στον τρόπο που έμπαινε στη ζωή του Ρικάρντο το παλιοκόριτσο, την εμφάνιση ένος ανθρώπου- κλειδιού και τον θάνατό του κάθε φορά που έφερε σε πέρας το έργο του - να φέρει σε επαφή, δηλαδή, τους δύο ήρωες. Ακούστηκε, από τη Μαρία, η ενδιαφέρουσα απόψη πως ίσως ο θάνατος του κάθε δευτερεύοντα ήρωα να σηματοδοτεί και τον "θάνατο" των ρευμάτων, κινημάτων, τάσεων που παρουσιάζονται σε κάθε κεφάλαιο. Η Κατερίνα, επίσης, έδωσε τη δική της οπτική όσον αφορά το κεφάλαιο με τον πατέρα του παλιοκόριτσου και τους κυματοθραύστες. Πέρα, λοιπόν, από τον προφανή λόγο, ότι δηλαδή με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας επέλεξε να μας δώσει πληροφορίες για την παιδική ηλικία της ηρωίδας και ίσως έτσι να δικαιολογήσει την τόσο τυχωδιοκτική και εγωιστική συμπεριφορά της, πιθανόν η αναφορά στους κυματοθραύστες να έγινε εσκεμμένα, καθώς και ο Ρικάρντο ήταν ένας κυματοθραύστης που πάντα περίμενε υπονομετικά να σκάσει επάνω του η ορμή του παλιοκόριτσου.  Η μαγεία που χρειάζεται ένας κυματοθραύστης για να είναι γερός, μοιάζει ίσως με τη μαγεία του έρωτα του Ρικάρντο για την ηρωίδα. Όλοι οι ήρωες του βιβλίου, πρωταγωνιστές και δευτερεύοντες, ήταν ολοκληρωμένοι και μας παρουσιάστηκαν τρισδιάστατοι. 

Ο Περουβιανός συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα - βραβευμένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2010 - έγινε στα ογδόντα πέντε του χρόνια μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Αν και το ηλικιακό όριο είναι τα εβδομήντα πέντε έτη, ακαδημαϊκοι βρήκαν τρόπο να το παρακάμψουν. Δεν αποτέλεσε εμπόδιο ούτε το γεγονός πως δεν έχει γαλλική υπηκοότητα και δεν έχει γράψει κάτι στη γαλλική γλώσσα. 

Το επόμενο ανάγνωσμα της λέσχης, για τον μήνα Μάρτιο, είναι το "Η Υπόσχεση", του Ντέιμον Γκάλγκουτ.