Συνάντηση Ιανουαρίου 2023

Ο Αχυρώνας Φλέγεται, Ουίλλιαμ Φώκνερ - εκδόσεις Κίχλη

Την Τρίτη, 3 Ιανουαρίου 2023, συνατήθηκε η λέσχη ανάγνωσης "DE PROFUNDIS", στο γνωστό πατάρι του φιλόξενου Alte Fablon. Υποδεχτήκαμε τον νέο χρόνο με την καθιερωμένη κοπή της βασιλόπιτας και στη συνέχεια συζητήθηκε το μικρό αλλά αριστουργηματικό έργο του Ουίλλιαμ Φώκνερ, "Ο Αχυρώνας Φλέγεται". Δύο μέλη της λέσχης, η Βιργινία και η Εύη, μας παρουσίασαν την ιστορία της Αμερικανικής Λογοτεχνίας και τη ζωή και το έργο του Φώκνερ αντίστοιχα. Οι ήρωες του συγγραφέα - τόσο οι πρωταγωνιστές Άμπνερ Σνόουπς (πατέρας) και Σάρτυ Σνόουπς (γιος), όσο και οι δευτεραγωνιστές - έδωσαν τροφή για έντονο σχολιασμό. Η απουσία συναισθήματος του πατέρα, το δίλημμα που ταλάνιζε τον γιο, η έξωτερική τους περιγραφή με ταυτόχρονη παρουσίαση της συναισθηματικής και εσωτερικής τους κατάστασης, αυτοί οι τόσο καλά δουλεμένοι χαρακτήρες, οι τόσο ζωντανοί ήρωες μένουν χαραγμένοι στον αναγνώστη, ίσως περισσότερο και από την ίδια την ιστορία. Μία ιστορία που στηρίζεται σε μία απόφαση. Μία ιστορία χωρίς έντονη πλοκή, που μέσα από τον αφαιρετικό αυτό λόγο όμως, δίνονται ζωντανές εικόνες της αμερικανικής υπαίθρου, αποτυπώνονται οι κοινωνικές διαφορές της εποχής, δημιουργούν στον αναγνώστη ένα αίσθημα μεστής και ουσιώδους απόλαυσης. Όπως ακριβώς και η γραφή του Φώκνερ. Παρά τις δαιδαλώδεις προτάσεις, η γραφή του είναι πυκνή και μεστή. Το βασικό ηθικό δίλημμα του αφηγητή και πρωταγωνιστή, του δεκάχρονου Σάρτυ είναι κατά πόσο πρέπει να μείνει πιστός στον πατέρα του, δηλαδή στους οικογενειακούς δεσμούς ή αν πρέπει να ακολουθήσει το δίκαιο και να τον καταδώσει, αφού γνωρίζει ότι ο πατέρας του έβαλε τη φωτιά και είναι ένοχος. Ένα δίλημμα που τον καταδιώκει σε όλο το διήγημα και που τελικά απαντάται με έμμεσο τρόπο. Συγκλονιστική είναι η σκηνή που ο Άμπνερ Σνόουπς επισκέπτεται, μαζί με τον γιο του Σάρτυ, την έπαυλη και τους υποδέχεται ένας νέγρος. Ντυμένος με καθαρά και κομψά ρούχα τους απαγορεύει την είσοδο. Με μία σκηνή, ο Φώκνερ, καταφέρνει να αποτυπώσει την κοινωνική ιεραρχία της εποχής. Οι λευκοί εργάτες βρίσκονται στον ίδιο παρανομαστή με τους νέγρους - στη συγκεκριμένη περίπτωση, μάλιστα, ο νέγρος είναι ανώτερος. Και οι δύο επιδιώκουν να αντισταθούν στο κοινωνικό καθεστώς που τους επέβαλε μία εφόρου ζωής δουλεία. Αυτό φωτίζεται ακόμη και μέσα από τις περιγραφές της υπόλοιπης οικογένειας Σνόουπς. Ο Σάρτυ, ο αδελφός του και οι δίδυμες αδελφές του δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση καθώς δουλεύουν στα χωράφια ή στο σπίτι. Οι κακές συνθήκες διαβίωσης που οδηγούν σε μία ευθραστη, αν όχι κακή, υγεία και οι ανεπαρκείς ευκαρίες για μία καλύτερη εργασία λόγω έλλειψης παιδείας, τους κρατούν υπό τον ζυγό των ανώτερων μελών της κοινωνίας για όλη τους τη ζωή. 

Το 1949 ο Φώκνερ παίρνει το Νόμπελ Λογοτεχνίας λέγοντας πως "το μοναδικό θέμα για το οποίο αξίζει να γράφει κανείς είναι τα προβλήματα του ανθρώπινου ψυχικού χώρου που βρίσκεται σε μάχη με τον εαυτό του". Στο βιβλίο του, "Ο Αχυρώνας Φλέγεται" είναι διάχυτη αυτή η μαχή, αυτή η ψυχική πάλη του νεαρού παιδιού, που πρέπει σε τόσο μικρή ηλικία να επιλέξει ανάμεσα στην Οικογένεια και στο Δίκαιο. Μια πάλη που τον μετατρέπει σε έναν ήρωα ανώτερο, καθώς μπορεί να διακρίνει έννοιες όπως Ηθική και Δίκαιο.

Το επόμενο βιβλίο της λέσχης είναι "Το Παλιοκόριτσο", του Μάριο Βάργκας Λιόσα.